4 oktober 2018

Mooie herdenking Rozenboom

Op 3 oktober 1942 werden minstens 84 Joodse Zwollenaren afgevoerd vanuit de gymzaal van het toenmalig Gymnasium Celeanum aan de Veerallee naar kamp Westerbork en van daaruit verder naar de kampen in het oosten. Vrijwel niemand overleefde. Ook dit jaar herdacht het Celeanum deze afschuwelijke gebeurtenis. Leerlingen uit klas 3 hadden een bijzondere rol bij deze herdenking.

In de weken voorafgaand aan de herdenking leerden de leerlingen van klas 3 in een speciaal project over jodenvervolging en de Zwolse Joden. Tijdens de tutorlessen vertelde historicus Piet den Otter de leerlingen onder andere over zijn reis naar Silezië waar de vernietigingskampen waren. Bij het vak tekenen deden de leerlingen een speciale kunstopdracht. Ze tekenden de silhouetten van Joodse mensen op foto’s van huizen waar zij eens woonden. Deze silhouetten knipten zij uit en plakten ze op een zwart-wit foto van datzelfde huis. Onder elke foto staan de namen van de mensen die zijn weggevoerd, hun geboortedata en hun overlijdensdag; een soort stolpersteine van papier. Van de kunstwerken is een tentoonstelling gemaakt die te zien is aan de Westerlaan. Kom vooral allemaal kijken; het is kippenvelprachtig geworden. Aan de Zoom staat tot nog 17 oktober ook een indrukwekkende tentoonstelling: Joodse Zwollenaren in 12 portretten.

De herdenking zelf was op donderdag 4 oktober. In de aula van het gebouw aan de Westerlaan vertelde historicus Jaap Hagedoorn aan de leerlingen over de Joodse geschiedenis in Zwolle. Dat de deportatie vanuit de gymzaal in 1942 niet de enige ramp was voor het Joodse volk, werd al snel duidelijk. Antisemitisme is van alle eeuwen; ook in Nederland. Hagedoorn legde een link naar het nu en maande dat we tolerant naar elkaar moesten zijn. Wethouder Rene de Heer van gemeente Zwolle ging hier ook op in en legde een link naar de vluchtelingenstroom van heden ten dage. Ook complimenteerde hij de leerlingen met de herdenking: “Ik ben ontzettend trots op jullie!” Onze docente Koens gaf aan de aanwezigen een toelichting op het kunstproject. Hierna vertrok een lange stoet van leerlingen, docenten en genodigden naar het monument De Rozenboom aan de Veerallee. Iedereen had een witte roos en legde deze neer bij het monument. Nadat iedereen zijn of haar roos had neergelegd, werd een minuut stilte gehouden. Na de tocht was er nog gelegenheid om de tentoonstelling in alle rust te bekijken en met elkaar van gedachten te wisselen. Een goed einde van een indrukwekkende bijeenkomst.

Het monument De Rozenboom is gemaakt door de kunstenares Iris le Rütte. Inspiratiebron voor dit beeld was een tekst uit het dagboek van Etty Hillesum, geschreven op de dag dat de Joodse gezinnen in het gymnasium bijeengedreven werden, op 2 oktober 1942: “Vruchten en bloemen dragen op elke grond, waar men geplant is, zou dat niet de bedoeling zijn?”

Fotografie herdenking: Stefan Lucassen
Fotografie kunstproject: Gwenda Koens